Güneş çarpmasına dikkat edin
Reklamlar
Güneş çarpması, aşırı sıcak sonucu beden ısısını ayarlayan mekanizmanın bozulmasına bağlı gelişen sıcak çarpması tedavi edilse bile öldürücü olabilir ya da kalıcı zararlar verebilir. Bu nedenle de önlem alınması büyük önem taşır.
Güneş çarpması kızgın güneş altında uzun süre kalanlarda ve daha çok çocuklarda görülen bir yaz hastalığıdır. Şiddetli baş ağrısı, bulantı, kusma ve yüksek ateşle kendini gösterir. Böyle bir durumda hastanın serin bir yere götürülmesi, vücudu sıkan giysilerin çıkarılması, başıma soğuk kompres veya buz torbası konulması önerilir. Ateş çok yüksekse vücudun ıslak bir çarşafla sarılması, hastanın havadar bir yerde tutulması ve serin bir cankurtaranla hastaneye taşınması gerekir. Başa ve kasıklara uygulanan soğuk kompres de vücut sıcaklığını düşürür.
NEDENLERİ
Bedenin, ısı yitirmeye yarayan iki mekanizması vardır. Birincisi, damarların genişleyerek deriye daha fazla kan taşımasıdır, böylece deri yüzeyinden yitirilen ısı miktarı artar. İkincisi de ter bezlerinin salgısıyla derinin soğutulmasıdır. Ter bezleri deri yüzeyine tuzlu bir salgı (ter) gönderirler ve bu hemen buharlaşarak derinin ısı yitirmesini sağlar. Sıcak çarpmasında önemli olan, yalnızca termometrede okunan sıcaklık değildir. Isının beden üstündeki etkisini artıran çeşitli koşullar vardır. Sözgelimi hava çok nemliyse, ter kolayca buharlaşamaz ve bu yüzden ısı kaybı zorlaşır. Hava çok durgunsa, hava akımıyla beden yüzeyinden ısı atılması zorlaşır.
Güneş Çarpması
GÜNEŞ ÇARPMASI (Sıcak çarpması).
Son zamanlara kadar, güneş çarpmasıyla, sıcak çarpması ayrı iki durum kabul edilmekteydi. Bu görüşe göre: Tropikal iklimlerde de Kuzey Avrupa?da çelik fırınları çalışma koşularında da sıcak çarpmasının nedeni, çevresel aşırı sıcaktı. Güneş çarpması ise, inanışa göre,güneş ışınlarının, baş veya omuriliğe etkisiyle oluşurdu. Aslında, böyle bir durum söz konusu olamaz; güneş ışınlarının, ısı yaratmak dışında bir etkisi bu durumda düşünülemez. Bundan ötürü, başı güneşten koruyan herhangi bir önlemin yararı, saçsız bir kafanın yanmasını ve gözlerde aşırı parlak ışığın zararlarım önlemekten ileri gidemez.
Belirtileri: Güneş veya sıcak çarpması aynı durumu belirten iki ayrı deyimdir. Neden, sıcak ve özellikle bu sıcağı daha etkili kılan, nemli bir atmosferdir. Başlangıçta, tuz kaybına yol açan aşırı terleme ve bunun sonucu olan ağrılı kas krampları ve dolaşımı bozacak nitelikte kan koyulaşması görülür. İleri evrelerde, tüm ısı ayarlayıcı sistem bozulur, terleme durur ve delirium ile koma da, ciddî vakalarda, ölümün yaklaştığını haber verir. Hafaf vakalarda, şiddetli veya hafif baş ağrısı, terleme, kramplar, aşırı uyarılabilme ve yorgunluk görülür.
Tedavi: Hastayı serin bir yere taşımak ve ağız ya da damar yoluyla, bol miktarda normal tuzlu su (yarım litre su içinde bir çay kaşığı tuz) vermek gerekir. Ağır vakalarda, çıplak gövde ıslak bir çarşafa sarılmalı ve vücut ısısı 38,9 dereceye düşene kadar yelpazelenmeli-dir. Delirium, terlemenin durması ve 40,6-41,7 derecenin üstü ateş, kötü işaretlerdir. Bazı kişiler, güneş çarpmasına daha yatkındırlar.
Öğle güneşinden sakınmak, uygun giysiler seçmek vb. gibi basit bilinen önlemler dışında, yapılacak başka şey yoktur. Bir bölgede yaşayan insanların giysileri de o bölgenin koşullarına uyacak şekildedir. ?Hafif sabah kahvaltısı etmek? ya da ?hafif ve hava geçiren giysiler giymek? gibi öneriler faydalıdır…
Hava Durumu
